Og þarna Betlehems við hliðið       
 hópast tatararnir saman.          
 Sánkti Jósep sárum þakinn          
 sveipar dána telpu laki          
 Bergmálandi byssuhvellir          
 bylja þessa nóttu alla.          
 Munnvatn, stjörnum blandið, börnum          
 blíðust mærin líknsöm færir.   

Vegalögreglan - Guardia civil - er þarna að leggja skáldinu Lorca til kveikjuna að magnaðasta kvæðinu í fyrr nefndu ljóðasafni: Tataraþulum.  
  En Þulan um spænsku þjóðvarðliðana átti eftir að verða Lorca dýrkeypt, því í ársbyrjun 1936 kærði Tarragóni nokkur skáldið fyrir ærumeiðandi aðdróttanir í garð þjóðvarðliða. Þá var enn lýðræði á Spáni og Lorca fór létt með það að verja sig fyrir dóminum. Hló eftir á og sagði: 
  - Maðurinn ætlaði varla að sætta sig við neitt minna en höfuð mitt fyrir þetta ljóð!  
  Um sumarið eftir þokaðist sókn Francos norður um Andalúsíu. Skáldið var handtekið, leitt út í fyrstu morgunskímuna þann tuttugasta ágúst og skotið - eins og bara flækingshundur. Tæpum þrettán árum eftir að þjóðvarðliðarnir þeystu inn í Jerez de la Frontera með hrottafenginn skáldskap sinn í byssubeltunum.  
  Það vantaði semsé ekki lífsháskann í þann kveðskap sem leitaði á García Lorca í hugrenningum hans um lögregluhrottana og fórnardýr þeirra, tatarana berskjölduðu, sem skáldið einlægt vildi sjá í hlutverki tilfinningaverunnar varnarlausu.  
  Eða jafnvel lífsviljans sjálfs. 
 

Urban greifi er flottari í tauinu en nokkur maður, sem ég hefi áður tekið í höndina á. Gljáinn á skónum í ætt við demanta, buxnabrotin eins og sverðseggjar. Sjálfur er ég í skellóttum molskinnsbuxum.      
   - Má ekki taka af yður yfirhöfnina og bjóða yður að setjast til borðs? segir greifinn. 
  Aldrei hefur annar eins fyrirmaður hengt ljótari flík á snaga. Aldrei hefur maður í jafn götóttri peysu sest að ósviknum silfurborðbúnaði. 
  Við borðum tveir og þjónninn er í kjól og hvítt.  
  Hann minnir dálítið á Ásgeir Ásgeirsson forseta. 
  Undir fimmréttaðri máltíð með eðalvínum skýrist þetta. Taskan mín sem ég hafði verið að leita að undanfarnar vikur á stöðum, sem við Landar heimsóttum 1. desember hafði semsé orðið eftir á Urbanikeller. Greifinn, sem er eigandi staðarins, hafði leyft sér að opna töskuna og því var nú það sem yfirþjónninn strax ávarpaði mig með nafni þegar ég spurði varlega hvort verið gæti að taskan mín hefði gleymst á svo fínum stað. 
  Eftir símtal við húsbónda sinn vísaði yfirþjónninn mér upp í leðurklædda einkaskrifstofu þar sem biðu mín þjóðhöfðingjamóttökur. Því ein af  bókunum í töskunni minni hafði verið þýsk þýðing Enriques Beck á Tararaþulunum eftir Lorca. 
  Greifinn, sem taldi sig einn fróðasta mann Austurríkis um þýska ljóðagerð, varð miður sín af því að þurfa að finna slíkan dýrgrip í skáldaðri tösku sem erlendur stúdent hafði gleymt undir borði.  
   - Þér fyrirgefið að ég fór að lesa bókina? Hvernig eignuðust þér hana?      
   - Ég rakst bara á hana í fyrstu bókabúðinni sem ég kom í hérna. Snemma í haust. Búðin er við Fleischmarkt.      
   - Og keyptuð hana undir eins? Hvers vegna?      
  Ég segi honum frá Magnúsi Ásgeirsyni, eðalbornum anda ofan úr Borgarfirði sem, glatt hefur margan íslenskan ljóðavin með þýðingum sínum.      
  - Þýddi hann Tataraþulurnar á íslensku?      
  - Nei, ekki svo ég viti, því miður. En hann þýddi Vögguþuluna úr Blóðbrullaupi svo vel að síðan finnst okkur hún vera frumkveðin á íslensku.      
   - Eins er þetta með herra Beck. Er ekki furðanlegt að svona skuli geta gerst?  

Og hann segir mér frá Enrique Beck sem hann er búinn að kynna sér gaumgæfilega þessar þrjá vikur. Beck hefur eytt æfi sinni í það að þýða Lorca.      
   - Göfugt starf. Ætlið þér að verða ljóðaþýandi?      
   - Hjálpi mér allir heilagir. Nei!      
  Greifinn les úr Tatarakviðunum og skilur þær á flóknari hátt en ég hafði getað gert. Smám saman hætti ég að heyra skóna mína urra neðan unda borðdúknum og götin á peysunni minni eru fyrr en varir alveg steingleymd.  

Skyldi nokkuð annað en skáldskapurinn sjálfur nú geta leitt svona ólíkar fígúrur að einu veisluborði?      
  Varla.      

Að veislulokum tilkynnti von Urban yfirþjóni sínum að stúdent Thorgeirson ætti framvegis að njóta veitinga á kostnað hússins ásamt gestum sínum, hverjir svo sem þeir væru, og þegar honum þóknaðist að koma. Það nýtti ég mér tvívegis um veturinn og einu sinni veturinn eftir. Í öll skiptin var mér tekið sem heiðursgesti og tatarahljómsveit staðarins látin koma að borðinu á kortérs fresti fram á rauðamorgun.      
  Það voru ljúfir gleðskapir.  
 

Luna kam herab zur Schmiede,            
der Turnüre Bausch aus Narden.   

Og næturlögreglan heldur áfram á sínu máli:  

El niño la mira, mira,            
el niño la está mirando.   

   - Kanntu Lorca?      
   - Allir kunna Lorca.       
   - Er hann ekki bannaður?      
   - Bannaður og bannaður. Það er nú svo.      
   - Hvergi sé ég hann í bókabúðum.      
   - Allar bókabúðir hafa Lorca, þú veist. Undir borðið!      
  Og hann stingur flötum lófanum undir borðplötuna.      
   - Prufaðu hjá bóksalanum á horninu í fyrramálið!     
  Þannig keypti ég argentínsku útgáfuna mína af Romancero gitano og gerði hana að skólabókartexta í sjálfsnámi mínu. Spænskulærdómurinn varð lítið umfram þetta og það sem grípa mátti  upp á krám og mörkuðum. Eiginlega vissi ég aldrei hvað ég var að gera til Spánar. Hélt lengi vel að ég hefði ætlað til Parísar frá Vínarborg sem orðin var óbærileg. Eirði bara rúman mánuð í París og  vissi ekki fyrr en ég var kominn alla leið til Madrid.      
  Skildi það ferðalag ekki fyrr en 30 árum síðar. 
 

Por el olivar venían,      
bronce y sueño, los gitanos.      
Las cabezas levantadas      
y los ojos entornados.     

Cómo canta la zumaya,      
¡ay, cómo canta en el árbol!      
Por el cielo va la luna      
con un niño de la mano.     

Dendro de la fragua lloran,      
dando gritos, los gitanos.      
El aire la vela, vela.      
El aire la está velando.    
 

La muerte       
entra y sale       
de la taberna.     

Pasan caballos negros       
y gente siniestra       
por los hondos caminos       
de la guitarra.     

Y hay un olor a sal       
y a sangre de hembra       
en los nardos febriles       
de la marina.    

La muerte entra y sale       
y sale y entra       
la muerte       
de la taberna.