UpphafssÝ­a

* Helstu g÷ngulei­ir *

Menningarminjar & saga

Jar­saga HengilssvŠ­isins

Tenglar (krŠkjur) um sÝ­una

 

 Gestabˇk

 

SÝ­a uppsett: 07.12.2001

SÝ­u breytt: 11.02.2008

 

 

 

 

 

 

 

Ílfusvatn; landnßmsj÷r­, menningarminjar og saga

 
Ílfusvatn
Ílfusvatn hefur veri­ Ý ey­i frß 1947. BŠrinn hefur einnig veri­ kalla­ur Ílvisvatn, er geti­ Ý fornum heimildum og ■vÝ mß Štla a­ b˙i­ hafÝ veri­ vi­ Ílfusvatn ˇsliti­ frß landnßms÷ld.

BŠjarstŠ­i Ílfusvatns er einstakur minjasta­ur og ˇskadda­ur a­ mestu leyti. BŠrinn fˇr Ý ey­i ß­ur en byrja­ var a­ beita stˇrvirkum vinnuvÚlum vi­ slÚttum t˙na og byggingar. ┴ Ílfusvatni er ■vÝ ˇskemmdur bŠjarhˇll - upphla­nar leifar af bŠjarh˙sum sÝ­ustu 1000 ßra og ˙tih˙satˇftir og gar­leifar sem gefa hugmynd um forna b˙skaparhŠtti. BŠjarstŠ­i­ e­a bŠjarhˇllin er mj÷g greinilegur og mß enn greina Ý honum herbergja- og h˙saskipan sÝ­asta bŠjarins. Enn fremur sjßst leifar nokkurra ˙tih˙sa Ý t˙ninu. Uppbygg­ heimrei­ liggur heim a­ bŠnum en framan e­a austan vi­ hann voru kßlgar­ar.

 

Tˇftir Ílfusvatns
SamkvŠmt Landnßmabˇk hÚt Ůingvallavatn hÚr ß­ur fyrr Ílfusvatn. En eftir a­ Ůingi­ kom saman a­ Ůingv÷llum var heiti vatnsins breytt Ý Ůingvallavatn. J÷r­in Ílfusvatn er geti­ Ý fornum heimildum og samkvŠmt ■eim var stˇrbřli ß j÷r­inni. Sˇknarkirkja var bygg­ vi­ Ílfusvatn Ý kringum 1200, var h˙n ein s˙ minnsta ß landinu. Er sˇknarkirkjan a­ Ílfusvatni lag­ist ni­ur Ý kringum 1600 ■ß flutti sˇknin til ┌lfjˇtsvatnskirkju. ═ dag er ekki vita­ me­ vissu hvar Ílfusvatnskirkja stˇ­. En sÝ­astu merki ■eirra kirkju og kirkjugar­s sßust Ý byrjun 18. aldar.

Upplřsingar fengar af upplřsingaskilti vi­ ÍlfusvatnsbŠinn.

 

Blˇtsteinn
Margar merkilega minjar mß finna vi­ Ílfusvatn. ═ brekkurˇtum Ý t˙ninu vestan vi­ bŠjarstŠ­i­ er grßgrřtissteinn me­ ßletrinu, VES 1736. LÝklegt er a­ ■etta sÚ fangamark einhvers og sÝ­an ßrtali­.  Steinninn er n˙ nŠr hulinn jar­vegi. Ůessi steinn var fri­lřstur ßri­ 1927.

Ekki fann Úg steininn er Úg sko­a­i mig ■arna um Ý j˙nÝ 2006, gera mß rß­ fyrir ■vÝ a­ hann sÚ n˙ me­ ÷llu hulinn.

Um 2 metrum austan frß framhli­ bŠjarins er a­ finna stein, svokalla­ann Blˇtstein. Getgßtur eru fyrir ■vÝ a­ steinn ■essi hafi veri­ Ý hofi GrÝmkels Go­a e­a jafnvel sta­i­ fyrir dyrum hinnar fornu Ílfusvatnskirkju og Ý steininum hafi veri­ vÝgt vatn. Ůa­ er ekki vita­ me­ vissu hvert hlutverk ■essa steins hafi veri­.

Myndin hÚr til vinstri er af ■essum umrŠdda Blˇtstein.

 

Ílfusvatn
═ t˙ni Ílfusvatns eru tv÷ ÷rnefni sem minna ß hinn forna go­a, GrÝmkel. Annars vegar er ■a­ GrÝmkelsger­i sem n˙ er ˇgreinilegur gar­stubbur, sem liggur Ý boga su­vestur af gamla bŠnum. Og hins vegar GrÝmkelslei­i. Ůar er tali­ a­ GrÝmkell hafi veri­ grafinn. Ůa­ er ■ˇ ekki vita­ me­ vissu.

BŠ­i GrÝmkelsger­i og GrÝmkelslei­i var fri­a­ 1898.

Fleiri ger­i sem n˙ eru horfin voru ß t˙ninu vi­ bŠinn, ■au voru k÷llu­ Utastager­i, Heimastager­i og St÷­ulger­i. Mˇgrafir voru nor­an vi­ t˙ni­, Ý BŠjarmřri og sjßst grafirnar enn.

 

Ílfusvatn heimrei­
HÚr hef Úg stikla­ ß ■vÝ helsta um Ílfusvatn en frekari frˇ­leik mß finna ß upplřsingaskilti sem er vi­ sta­inn og svo a­ sjßlfs÷g­u Ý s÷gubˇkum.

Mynd sřnir veg sem liggur frß bÝlastŠ­i a­ bŠnum. Horft Ý ßtt a­ bÝlastŠ­i og upplřsingaskilti.

GPS hnit: BÝlastŠ­i vi­ upplřsingaskilti:  N 64░ 07,294 - V 021░ 07.348.

GPS hnit: Ílfusvatn - bŠrinn: N 64░ 07,355 - V 021░ 07.512.

SÝ­a um g÷ngulei­ir frß Ílfusvatni, sjß hÚr.

Myndir AŮE; j˙nÝ 2006