|
| |
|
Útilegumenn í Henglinum;
þjóðsaga eða sannar sagnir |
| Sagnir eru til um það að í þessum helli hefðu
verið menn sem komu sunnan úr Höfnum. Þeir hefðu verið áhafnar meðlimir af
einhverju skipi en verið brottviknir fyrir einhver níðingsverk. Ekki bera
heimildum saman um hversu lengi þeir höfðust við í þessum helli, sumir sögðu
eitt sumar aðrir tvö ár. Það er ekki vitað með vissu. Talið er að þeir hafi
verið 6 til 7 karlmenn og tvær hlutakonur. Þau lifðu á saufé sem þeir stálu frá
bændum í Grafningi og Ölfusi. Bændur sátu síðan fyrir þeim og drápu, en ekki
fyrr en eftir miklar eltingar. "Þjófahlaup" í Henglinum er skýrt eftir þessar
eftirfarir. Útilegumennirnir voru drepnir ýmist vestan í Henglinum eða á
Mosfellsheiðinni. Konurnar voru fangaðar eftir mikið viðnám. Ekki er heldur
vitað með vissu hvaða ár þetta var en talið er að það hafi verið í kringum 1700.
|
|
 |
| Hellir þessi átti að hafa
verið í Innstadal.
Heimildir skýra svo frá; Norðan við sléttuna í
dalsbotninum sé einn af mestu gufuhverum landsins, en
örskammt norðvestur af honum er hár móbergsklettur. Ofarlega
í þessum kletti er hellir og grastó fyrir framan hann.
Hellismunninn sést strax og komið er yfir Sleggjuháls.
Móbergið fyrir framan hellinn er mjög bratt og illkleift á
tveggja til þriggja mannhæða kafla.
Myndin er tekin frá Sleggjuháls, horft
inn í Innstadal. Hengillinn er fyrir miðju myndarinnar, hægra meginn við
hann má sjá gufuhverinn sem minnst er á. Móbergskletturinn sem hellirinn
er í, er í Henglinum fyrir miðju myndarinnar. |
|
 |
| Lýður Björnsson, sagnfræðingur, fór í
þennan helli 1978. Hann skýrir svo frá að hellir þessi sé um 2 til 3
metra langur inn í botn og manngengur að framanverðu. Breiddin er um 2
metrar. Hlaðið hefur verið fyrir hellismunann en hleðslan er nær
hruninn, fallinn bæði inn og út. Talsvert var af beinum undir hellum í
hellinum, mest stórgripabein. Engar leifar sáust af eldstæði eða ösku.
Ljósmynd sem sýnir hellismunann. Eins og
heimildir greina frá þá er verulega erfitt að klífa upp í þennan helli.
Alls ekki ráðlagt fyrir fólk að reyna uppgöngu án sérhæfðar búnaðar og
kunnáttu. Bergið fyrir framan hellinn er bæði mjög bratt og laust í sér.
Heimildir eru að finna m.a. í lesbók MBL frá 1939, grein sem Þórður
Sigurðsson "Tannastöðum" skrifaði, Útilegumenn í Henglinum og endalok
þeirra.
Einnig eru til sagnir um útilegumenn sem
hafi haldið til í helli í Engidal. Hægt er að fræðast um hellana í
Engidal á þessari síðu.
Útilegumannabústaður í
Engidal. |
|
|
Myndir AÞE; Júní 2006 |
|
